Het kabinet presenteert vandaag de 1e Productiviteitsagenda. Daarin staan plannen om Nederland productiever te maken, zodat we ook in de toekomst zorg, onderwijs en andere voorzieningen kunnen blijven betalen. Meer productiviteit betekent dat ondernemers en werknemers hetzelfde werk sneller of makkelijker kunnen doen, of met dezelfde inzet juist meer kunnen bereiken. Dat helpt bijvoorbeeld de bakker die door digitalisering minder tijd kwijt is aan administratie en zo meer aandacht heeft voor zijn klanten. Of de verpleegkundige die dankzij slimme technologie minder papierwerk hoeft te doen en meer tijd krijgt voor de patiënt.

De Nederlandse economie hoort nu nog bij de meest productieve ter wereld, maar de groei stagneert. In de afgelopen 10 jaar steeg de productiviteit nog maar met 0,4% per jaar, terwijl dit vroeger 1,5% was. Dat heeft grote gevolgen voor onze welvaart. Als de productiviteit in het hoge tempo was blijven groeien, zou dat ons gezamenlijk € 100 miljard extra hebben opgeleverd. Dat is 5 keer zoveel als hoeveel we in Nederland per jaar uitgeven aan defensie, en bijna 2 keer zoveel als we uitgeven aan onderwijs. Bovendien vergrijst onze bevolking. We kunnen dus niet rekenen op veel meer extra gewerkte uren. Zonder maatregelen komen wachttijden in de zorg, de kwaliteit van het onderwijs en onze veiligheid steeds meer onder druk te staan.

Minister Karremans (Economische Zaken) presenteerde de productiviteitsagenda vandaag bij een werkbezoek in Nieuwegein: “We moeten meer geld gaan verdienen met minder mensen, dus onze productiviteit moet omhoog. Onze ziekenhuizen en scholen zijn gebouwd dankzij de productiviteit van eerdere generaties. Willen we goede zorg en onderwijs houden, dan moeten we nu zorgen dat bedrijven en instellingen slimmer kunnen werken en innoveren.”

Maatregelen

De agenda bevat maatregelen op 5 gebieden die moeten zorgen voor meer productiviteit:

1. Digitalisering en innovatie
   Door mkb’ers te helpen digitaal te werken en een Nederlandse AI-fabriek te bouwen, kunnen bedrijven processen sneller, goedkoper en slimmer uitvoeren. Dit scheelt tijd en kosten.
2. Concurrentie en minder regels
   Eenvoudigere en beter afgestemde regels, zoals gestandaardiseerde etiketten in Europa, verlagen de administratieve lasten. Bedrijven kunnen zich zo meer richten op hun kernactiviteiten.
3. Financiering van bedrijven
   Toegang tot krediet maakt het voor mkb’ers makkelijker om te investeren in vernieuwing en groei. Medewerkersparticipatie en betere ondersteuning voor onderzoekers stimuleren ondernemerschap en innovatie, waardoor nieuwe ideeën sneller hun weg vinden naar de markt.
4. Onderwijs en leven lang ontwikkelen
   Sterkere basisvaardigheden en een persoonlijk leer- en ontwikkelbudget zorgen dat mensen beter voorbereid zijn op veranderingen in hun werk. Goed opgeleide werknemers kunnen efficiënter werken en nieuwe technologie sneller toepassen.
5. Arbeidsmarkt
   Minder onzekerheid rond loondoorbetaling bij ziekte verlaagt risico’s voor ondernemers. Dit maakt het aantrekkelijker om mensen in dienst te nemen en draagt bij aan een dynamische en productieve arbeidsmarkt.

Nieuwe productiviteitsraad

Om de vooruitgang te bewaken richt het kabinet een Productiviteitsraad op. Deze raad geeft elk jaar concrete adviezen om Nederland productiever en dus welvarender te maken.

Met deze maatregelen wil het kabinet zorgen dat de Nederlandse economie sterk blijft en we ook in de toekomst onze voorzieningen kunnen blijven betalen.

De Nederlandse overheid zet een belangrijke stap in de versnelling van de digitalisering met de lancering van de NDS-raad. Deze onafhankelijke adviesraad bestaat naast de voorzitter uit 14 vooraanstaande digitaliseringsdeskundigen. De nieuwe raad is gepresenteerd tijdens de iBestuur Conferentie 2025.

De Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) is een gezamenlijke strategie van gemeenten, provincies, waterschappen, publieke dienstverleners en de Rijksoverheid om de digitale infrastructuur van Nederland te versterken. En maatschappelijke uitdagingen effectiever aan te pakken. Afgesproken is om samen te versnellen op 6 met elkaar samenhangende prioriteiten:

1. gezamenlijke cloudtechnologie;
2. data verantwoord delen en benutten over overheidslagen heen;
3. kansen van AI verantwoord benutten;
4. burgers en ondernemers centraal zetten;
5. digitale weerbaarheid en autonomie van de overheid versterken;
6. de versterking van digitaal vakmanschap van ambtenaren.

De NDS-raad geeft gevraagd en ongevraagd advies en feedback over de voortgang en uitvoering van de NDS. De adviesraad bestaat uit leden van binnen de overheid en externe leden vanuit wetenschap, kennisinstellingen en  bedrijfsleven. De externe deskundigen hebben expertise en gezag op thema’s zoals kunstmatige intelligentie (AI), cybersecurity, data-uitwisseling, cloudtechnologie en de verbetering van de digitale overheidsdienstverlening aan burgers en bedrijven. De leden van binnen de overheid nemen deel als voorzitter van een NDS-aanjaagteam per prioriteit.

Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken Eddie van Marum benadrukt het belang van deze samenwerking: “De NDS is een cruciale stap naar een toekomstbestendige digitale overheid. De NDS-raad, met haar brede kennis en ervaring, is een belangrijke aanjager om onze doelen op het gebied van digitalisering versneld te realiseren. Met elkaar moeten we nu tot een concreet stappenplan komen. Wat pakken we als eerste aan en hoe gaan we dat betalen? Als het volgende kabinet echt stappen wil maken op deze dossiers, is er een substantiële bijdrage nodig voor digitalisering. Dit vraagt om een gezamenlijke investering, zowel publiek als privaat.”

Nathan Ducastel, voorzitter van de NDS-raad en directeur van VNG Realisatie, voegt toe: “De samenwerking tussen alle betrokken partijen is essentieel. Alleen door onze krachten te bundelen, kunnen we de digitale transformatie succesvol vormgeven en ervoor zorgen dat niemand achterblijft.”

De leden van de NDS-raad zijn:

• Dr. A. (Arre) Zuurmond (voormalig regeringscommissaris Informatiehuishouding)
• B. (Bas) Dunnebier (Chief Science and Technology Officer AIVD)
• E. (Emily) Glastra (voorzitter van branchevereniging NLdigital)
• I. (Inge) Bryan (bestuursvoorzitter van het Dutch Institute for Vulnerability Disclosure (DIVD))
• Prof. Dr. Ir. N. (Nitesh) Bharosa (hoogleraar GovTech en innovation TU Delft)
• Prof. Dr. P. (Paul) Timmers (professor KU Leuven, University of Rijeka en European university Cyprus)
• Dr. T.B.P.M. (Tjark) Tjin-A-Tsoi (CEO en voorzitter van de raad van bestuur TNO)
• Drs. E.L. (Emine) Özyenici MCM (plaatsvervangend secretaris-generaal ministerie Justitie en Veiligheid)
• J.H. (Hans) Ouwehand* (voorzitter van de raad van bestuur van het CAK, prioriteit burger en ondernemer centraal)
• Drs. J.J.C.M. (Jan) Gudde* (waarnemend hoofddirecteur bedrijfsvoering ministerie Justitie en Veiligheid, prioriteit digitale weerbaarheid en autonomie)
• R. (Ron) Kolkman* (hoofdingenieur-directeur – CIO bij Rijkswaterstaat, prioriteit Cloud)
• T. (Tanja) van Burgel* (CIO ministerie van Financiën, prioriteit digitaal vakmanschap)
• L.M. (Larissa) Zegveld* (algemeen directeur van stichting Kennisnet, prioriteit Artificial Intelligence)
• Voorzitter Interbestuurlijk Dataoverleg*, (nader bekend te maken, prioriteit data)

* Lid NDS-raad vanuit de overheid en voorzitter aanjaagteam van een van de 6 prioriteiten binnen de NDS.

Voor meer informatie: Marcus Polman, woordvoerder Digitalisering en staatssecretaris Eddie van Marum.

Begin september kunnen ondernemers zich via TenderNed aanmelden als ketenregisseur. Dit is voor een project dat vraag en aanbod van circulair plastic opbouwt. Deze ketenregisseur steunt 10 bedrijven die samen een marktplaats ontwikkelen voor hoogwaardige circulaire plastics. Onderdeel van deze 10 bedrijven zijn onder meer Coca Cola, Albert Heijn, Unilever en FrieslandCampina.

Circulair plastics aanmoedigen

Het doel van het project is een manier van werken te ontwikkelen voor ondernemers in circulaire plastics. Dat helpt ondernemers bijvoorbeeld als zij in aanloop zijn naar de Europese Verpakkingsverordening (PPWR) en andere productregelgevingen. Het Digital Product Passport (DPP) en uitbreiding van het Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) zijn voorbeelden van productregelgevingen. Een groep merkeigenaren en retailers onderzoekt samen hoe meer ondernemers actief worden in circulair plastic. Dit moet investeringen in recycling, sortering en circulaire productie in Nederland aanmoedigen. Het zorgt ook dat bedrijven met vertrouwen investeren in dit type plastics. Verder maakt het de afhankelijkheid van fossiele grondstoffen kleiner. 

Zorgen voor makkelijke samenwerking 

De ketenregisseur laat de samenwerking tussen bedrijven soepel verlopen. Bijvoorbeeld rond deze punten: 

• onderling vertrouwen opbouwen
• belangen afwegen
• gezamenlijke afspraken opstellen en zorgen dat alle partijen die naleven

RVO is opdrachtgever van deze aanbesteding en steunt het project samen met het Versnellingshuis Nederland Circulair. 

Aanmelden 

Als ketenregisseur draagt u bij aan de ontwikkeling richting de EU-wetgeving rond plastic. Wilt u meewerken aan circulair plastics, of denk u erover na om ketenregisseur te worden? Vanaf begin september kunt u zich inschrijven. 

Tijdens de Benelux eInvoicing Study Day spraken overheid, bedrijfsleven en IT uit de 3 Benelux-landen over grensoverschrijdende e-facturatie. Doel: betere samenwerking en concrete vervolgstappen. Deelnemers deelden praktijkervaringen over regels, standaarden en techniek. Met die input werken de landen aan oplossingen.

De bijeenkomst werd georganiseerd door het Kenniscentrum e-procurement, met steun van de 3 Benelux-landen. Volgens Davina Wielandt, coördinator van het Kenniscentrum, was de opzet bewust praktisch ingestoken. “We wilden niet alleen praten over beleid en regelgeving, maar juist ook ophalen wat er leeft in de praktijk. Hoe werken ondernemers en overheden nu met e-facturatie?”

Tijdens de studiedag werkten we samen aan oplossingen om de grensoverschrijdende uitwisseling van digitale facturen en procurement berichten eenvoudiger en meer uniform te maken. “Een belangrijk punt dat naar voren kwam, is de behoefte aan één internationale standaard, met alleen sectorgerichte toevoegingen waar dat echt nodig is,” vertelt Wieke Zwagemaker, stakeholdermanager bij het Kenniscentrum e-procurement (RVO). 

De opbrengsten van de dag zijn inmiddels gebundeld in een eindrapport. Dat vormt de basis voor het Benelux-meerjarenprogramma. “Als eerste concrete vervolgactie starten we met het opzetten van sectorwerkgroepen,” licht Davina toe. “Die gaan per branche verdiepend onderzoek doen naar wensen en obstakels op het gebied van e-facturatie.”

De aanpak is niet alleen bedoeld om de onderlinge samenwerking te verbeteren, maar ook om input te leveren aan Europese beleidsvorming. “Door in de Benelux al praktijkervaringen te verzamelen, kunnen we ook namens de Benelux bijdragen aan Europese beleidsvorming,” zegt Wieke.